Στην με αριθμό 1371/23-9-2026 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου του βουλευτή Ηρακλείου της Κ.Ο. ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ κ. Ελευθέριου Αυγενάκη προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με θέμα: «Ελλιπής αντιμετώπιση των εκκρεμοτήτων του Κτηματολογίου στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) 2026-Κίνδυνος για τις αιτήσεις και τις ενισχύσεις των παραγωγών», απάντησε την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου στη βουλή ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο κ. Ιωάννης Ανδριανός.
“Το ζήτημα που θέτετε αφορά όντως περιοχές, όπως η Κρήτη, όπου υπάρχουν ακόμη εκκρεμότητες στην κτηματολογική αποτύπωση, οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν πρακτικές δυσκολίες κατά την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης. Θα δώσω, λοιπόν, γι’ αυτό την εικόνα όπως ακριβώς προκύπτει σήμερα από τα στοιχεία των αρμοδίων υπηρεσιών. Κατ’ αρχάς, φέτος εφαρμόζεται για πρώτη φορά υποχρεωτική ψηφιακή διασταύρωση των δηλούμενων αγροτεμαχίων με τα δεδομένα του λειτουργούντος Κτηματολογίου. Ακριβώς επειδή από την εφαρμογή αυτής της διαδικασίας αναδείχθηκαν πραγματικές και δικαιολογημένες αποκλίσεις, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και η ΑΑΔΕ, σε συνεργασία με την ΕΘΕΑΣ και το ΓΕΩΤΕΕ, προχώρησε σε συγκεκριμένες προσαρμογές. Αναφέρατε έναν αριθμό τριάντα έξι ότι έχουν γίνει αλλαγές.
Στις περιοχές όπου λειτουργεί, λοιπόν, Κτηματολόγιο και είναι υποχρεωτική η αναγραφή ΚΑΕΚ, το ελάχιστο ποσοστό γεωχωρικής επικάλυψης του ψηφιοποιούμενου αγροτεμαχίου με το δηλούμενο ΚΑΕΚ ορίστηκε, όπως είπατε και εσείς, στο 55%. Και εδώ υπάρχει μια κρίσιμη διευκρίνιση: Η μη ταυτοποίηση του δηλούμενου ιδιοκτήτη με τα στοιχεία του Κτηματολογίου δεν οδηγεί από μόνη της σε αποκλεισμό της αίτησης. Έχουν προβλεφθεί περιπτώσεις στις οποίες η μη ταυτοποίηση οφείλεται σε αποδεκτό λόγο, όπως όταν δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί η μεταγραφή μετά από αγοραπωλησία, δωρεά ή κληρονομιά ή όταν πρόκειται για ΚΑΕΚ αγνώστου ιδιοκτήτη. Για τις περιπτώσεις, λοιπόν, αυτές έχει προβλεφθεί η δυνατότητα ο παραγωγός να επιλέγει τον συγκεκριμένο λόγο μη ταυτοποίησης, ώστε να ολοκληρώνεται η υποβολή και στη συνέχεια, να ελέγχεται η ακρίβεια όσων δηλώνει.
Βεβαίως, υπάρχουν δύο βασικές προϋποθέσεις, το εμβαδόν του δηλούμενου ΚΑΕΚ να είναι ίσο ή μεγαλύτερο από την ψηφιοποιημένη έκταση και η ίδια έκταση να μη δηλώνεται από άλλον παραγωγό. Ως προς τις διορθώσεις, η ΑΑΔΕ έχει επίσης διευκρινίσει ότι λαμβάνονται υπ’ όψιν διορθώσεις στο Ε9 που πραγματοποιήθηκαν μετά τις 31 Μαΐου του 2026 για αγροτεμάχια σε περιοχές όπου υπάρχουν εκκρεμότητες του Κτηματολογίου. Και στις περιοχές όπου το Κτηματολόγιο λειτουργεί προβλέπεται η ενσωμάτωση των διορθώσεων που πραγματοποιούνται σε αυτό. Παράλληλα, έχουν ήδη γίνει και πρόσθετες τεχνικές παρεμβάσεις. Έχει υλοποιηθεί η δυνατότητα προσωρινής αποθήκευσης σε περιπτώσεις επικάλυψης αγροτεμαχίων του ίδιου παραγωγού, για προβλήματα επικάλυψης με όμορα αγροτεμάχια εξετάζεται αρμοδίως πρόσθετη λύση, ενώ μέσω του my1521 μπορούν να εξετάζονται και μεμονωμένες περιπτώσεις με συγκεκριμένα στοιχεία. Θέλω, τέλος, να ξεκαθαρίσω και κάτι ως προς τις προθεσμίες. Η 25η Σεπτεμβρίου αφορούσε την πρώτη δυνατότητα καταβολής προκαταβολής έως τις 31 Οκτωβρίου. Δεν ήταν η καταληκτική -και δεν είναι καταληκτική- ημερομηνία υποβολής της ενιαίας αίτησης ενίσχυσης. Η αίτηση μπορεί να υποβληθεί έως τις 16 Οκτωβρίου. Για όσους υποβάλλουν αίτηση από τις 26 Σεπτεμβρίου έως τότε, προβλέπεται η δυνατότητα προκαταβολής έως τις 30 Νοεμβρίου. Άρα, υπάρχει ακόμη χρόνος για την ολοκλήρωση και την ορθή υποβολή των αιτήσεων με τις προσαρμογές που έχουν ήδη γίνει για τις δικαιολογημένες κτηματολογικές εκκρεμότητες. Είναι μια μεγάλη μεταρρύθμιση, κύριε συνάδελφε, στον τομέα αυτόν που στο τέλος, όταν ολοκληρωθεί -βεβαίως και υπάρχουν τεχνικά προβλήματα τα οποία τα αντιμετωπίζουμε, τα λύνουμε- οι ωφελούμενοι θα είναι οι πραγματικοί αγρότες και οι πραγματικοί κτηνοτρόφοι”, είπε ο υφυπουργός αρχικά.
Και συνέχισε: “Θέλω να σταθώ λίγο περισσότερο σε δύο ζητήματα που αναδεικνύετε: Στην προστασία, δηλαδή, των παραγωγών και στην ασφάλεια με την οποία πρέπει να μπορούν να λειτουργούν τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων. Ως προς τους παραγωγούς, η λογική των αλλαγών που έγιναν είναι σαφείς. Μια δικαιολογημένη εκκρεμότητα του κτηματολογίου ή μία απόκλιση που οφείλεται στη διαδικασία ενημέρωσης των ιδιοκτησιακών στοιχείων, δεν αντιμετωπίζεται αυτομάτως ως αμφισβήτηση της πραγματικής γεωργικής εκμετάλλευσης. Για αυτό, όπως είπαμε, θεσπίστηκε το όριο του 55% που θεωρούν οι αρμόδιοι ότι είναι ένα ικανό ποσοστό για να αντιμετωπίζει σε μεγάλο βαθμό το πρόβλημα. Γι’ αυτό, λοιπόν, προβλέφθηκε η δυνατότητα δήλωσης συγκεκριμένου λόγου μη ταυτοποίησης και γι’ αυτό οι σχετικές περιπτώσεις μπορούν να υποβάλλονται και να ελέγχονται στη συνέχεια. Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει κατάργηση των ελέγχων. Θα το ζητάτε και εσείς. Όπου υπάρχουν ενδείξεις, που προκύπτουν από την ανάλυση κινδύνου, θα ακολουθήσουν οι προβλεπόμενοι διοικητικοί και επιτόπιοι έλεγχοι. Η κατεύθυνση, λοιπόν, είναι να μην συγχέεται μια πραγματική κτηματολογική εκκρεμότητα με μια μη νόμιμη δήλωση.
Ως προς τα ΚΥΔ τώρα που είπατε, επίσης, χρειάζεται ακρίβεια. Το πλαίσιο της Α.1180/2026 τούς επιβάλλει υποχρέωση δέουσας επιμέλειας, αλλά δεν τους μετατρέπει σε ελεγκτές της γνησιότητας των τίτλων ούτε σε όργανα που κρίνουν τις ουσιαστικές προϋποθέσεις επιλεξιμότητας του παραγωγού -με την επιφύλαξη βεβαίως των περιπτώσεων όπου τα στοιχεία που προσκομίζονται είναι προδήλως αβάσιμα ή ανακριβή. Έχουν, λοιπόν, την υποχρέωση να ελέγχουν την πληρότητα και την τυπική ορθότητα των στοιχείων, τη συμφωνία των καταχωρήσεων με τα προσκομιζόμενα δικαιολογητικά και να μην οριστικοποιούν μια αίτηση όταν υπάρχει πρόδηλη ασυμβατότητα που δεν έχει αρθεί ή γνωρίζουν ότι υπάρχουν ψευδή ή ανακριβή στοιχεία. Και οι προβλεπόμενες κυρώσεις δεν επιβάλλονται αυτομάτως. Προϋποθέτουν ελέγχους, συγκεκριμένη διαπίστωση παράβασης, προηγούμενη ακρόαση του ελεγχόμενου και εξατομικευμένη αξιολόγηση των πραγματικών περιστατικών. Παράλληλα, η ΑΑΔΕ βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τους θεσμικούς εκπροσώπους των παραγωγών και των φορέων υποβολής και έχει ήδη δημοσιοποιήσει σειρά διευκρινήσεων και απαντήσεων ειδικά για τον ΑΤΑΚ και τον ΚΑΕΚ και τις περιπτώσεις κτηματολογικών εκκρεμοτήτων. Αυτό που προέχει είναι κάθε πραγματικός -όπως είπαμε και συμφωνείτε και εσείς- δικαιούχος, ο οποίος μπορεί να αποδείξει τη νόμιμη κατοχή και χρήση της επιλέξιμης έκτασης, να μπορεί να υποβάλλει την αίτησή του και αυτή να κρίνεται με βάση τα πραγματικά στοιχεία και τους προβλεπόμενους ελέγχους, χωρίς μια δικαιολογημένη κτηματολογική εκκρεμότητα να οδηγεί από μόνη της σε αποκλεισμό. Σε αυτήν την κατεύθυνση κινείται η καθημερινή συνεργασία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης με την ΑΑΔΕ, την ΕΘΕΑΣ, το ΓΕΩΤΕΕ και όλους τους εμπλεκόμενους”.
