“Δεν έχουμε την ευθύνη και το δικαίωμα διαχείρισης της συγκεκριμένης έκτασης. Θέλουμε να ρυθμιστεί το θέμα και είναι για όλους ξεκάθαρο τι ισχύει και τι όχι, όχι μόνο για το Κιλκίς, αλλά και για όλες τις εκτάσεις της χώρας που είναι με παρόμοιο καθεστώς”, απάντησε ο ΥφΑΑΤ Γιάννης Ανδριανός, σε ερώτηση του Γ. Γεωργαντά με θέμα: «Ανάγκη άμεσης ολοκλήρωσης της οριστικής παραχώρησης των εκτάσεων που είχαν παραχωρηθεί σε καλλιεργητές του Αγίου Πέτρου Κιλκίς, με προσωρινό δικαίωμα καλλιέργειας».
“Η βούληση είναι δεδομένη και για το συγκεκριμένο θέμα που θέτετε σήμερα με την ερώτησή σας. Χρειάζονται, όμως, κάποιες διευκρινίσεις για όσους δεν γνωρίζουν. Πράγματι με Υπουργική Απόφαση του 1967 οι κοινόχρηστες εκτάσεις του αγροκτήματος Άγιος Πέτρος του Κιλκίς εντός ζώνης αντιπλημμυρικών έργων του ποταμού Αξιού, παραχωρήθηκαν κατά χρήση σε ακτήμονες καλλιεργητές του συνοικισμού Αγίου Πέτρου με προσωρινό και μετακλητό δικαίωμα καλλιέργειας βάσει των διατάξεων του κώδικα αποστραγγιζόμενων γαιών όπου ορίζονται και οι λοιπές υποχρεώσεις των κληρούχων, όπως και η καταβολή ετήσιας αποζημίωσης χρήσης ή αυτοπροσώπως καλλιέργεια και άλλες υποχρεώσεις”, σημείωσε επίσης χαρακτηριστικά.
Αναλυτικά η συζήτηση από τα πρακτικά της βουλής:
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος): Συνεχίζουμε με την πρώτη με αριθμό 265/20-11-2025 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Β΄ Αντιπροέδρου της Βουλής και Βουλευτή Κιλκίς της Κ.Ο. ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ κ. Γεωργίου Γεωργαντά προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με θέμα: «Ανάγκη άμεσης ολοκλήρωσης της οριστικής παραχώρησης των εκτάσεων που είχαν παραχωρηθεί σε καλλιεργητές του Αγίου Πέτρου Κιλκίς, με προσωρινό δικαίωμα καλλιέργειας».
Κύριε συνάδελφε, έχετε τον λόγο.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ (Β΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής): Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, υποχρεώθηκα να υποβάλω τη συγκεκριμένη επίκαιρη ερώτηση, καθώς ένα πρόβλημα πολλών δεκαετιών έχει γίνει πλέον επιτακτική ανάγκη να λυθεί, καθώς στον συνοικισμό του Αγίου Πέτρου Κιλκίς, μια αγροτική και ιδιαίτερα παραγωγική περιοχή του νομού Κιλκίς, υπάρχει ένα ζήτημα, μια εκκρεμότητα που έρχεται από τα παλιά και πλέον δημιουργεί πάρα πολλά ζητήματα στους καλλιεργητές.
Υπάρχει μια έκταση, περίπου 1.350 στρέμματα, τα οποία βρίσκονται εντός των ζωνών των αντιπλημμυρικών έργων του ποταμού Αξιού, η οποία από παλιότερα, από το 1967 αρχικώς και το 1971 στη συνέχεια, με αποφάσεις των Υπουργών Γεωργίας είχε παραχωρηθεί για καλλιέργεια σε δεκάδες ακτήμονες καλλιεργητές της περιοχής. Στη συνέχεια -και μάλιστα εκκρεμούσε η διαδικασία για την έκδοση οριστικών τίτλων- το 1991 επίσης με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών τότε είχαμε επανάληψη αυτής της πρόθεσης της πολιτείας για το συγκεκριμένο 2285 κοινόχρηστο τεμάχιο εκτάσεως 1.300 στρεμμάτων, όπως σας είπα, και εκεί προβλεπόταν ότι ο προσδιορισμός της έκτασης θα γίνει από τη Διεύθυνση Γεωργίας Κιλκίς σε συνεργασία με το Γραφείο Τοπογραφικής.
Δυστυχώς, ουδέποτε ολοκληρώθηκε η προβλεπόμενη τότε από τον νόμο διαδικασία. Στη συνέχεια, με κάποιες τροποποιήσεις του νομοθετικού διατάγματος και την ύπαρξη ενός νέου πλέον νομοθετικού πλαισίου, δεν ήταν δυνατή η οριστική τακτοποίηση των συγκεκριμένων εκτάσεων με την έκδοση των τίτλων οι οποίοι προβλέπονται.
Και έτσι πολλές φορές αναγκάστηκε το νομοθετικό μας Σώμα να έρθει σε ειδικές ρυθμίσεις σε πολλές περιοχές της χώρας, για να μπορέσει κατά παρέκκλιση της αγροτικής νομοθεσίας να δοθούν οι τίτλοι εκεί που το πραγματικό και νομικό προυπάρχον καθεστώς είχε δημιουργήσει αυτή την προσδοκία στους καλλιεργητές.
Αναφέρω ενδεικτικά δύο τέτοιες ειδικές διατάξεις. Η μία είναι στον ν.2732/1999, όπου περίπου σε τριάντα περιοχές της χώρας υπήρξε η πρόβλεψη να διενεργηθεί κατά παρέκκλιση των διατάξεων της κείμενης αγροτικής νομοθεσίας η παραχώρηση συγκεκριμένων εκτάσεων με σχετική απόφαση του Υπουργού Γεωργίας. Και είναι μία ακόμη στον ν.3147/2003, όπου μάλιστα αναφερόταν ανάμεσα στις πολλές περιοχές της χώρας και μια περιοχή του Κιλκίς, η περιοχή του Βαλτοτοπίου του Κιλκίς, για το οποίο πράγματι εκδόθηκε στη συνέχεια ο σχετικός τίτλος.
Η παράκλησή μου – τα επόμενα θα τα πω στη δευτερολογία μου, κύριε Υπουργέ- είναι η ειδική αυτή διαδικασία που ακολουθήθηκε αρκετές φορές από το Κοινοβούλιο, να μπορέσει να ακολουθηθεί και τώρα, καθόσον ο ν.4661/2012 δυστυχώς δεν αφήνει κάποιο άλλο περιθώριο.
Ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος): Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΝΔΡΙΑΝΟΣ (Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων): Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Αγαπητέ κύριε Αντιπρόεδρε, αγαπητέ συνάδελφε, η πρόθεση της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης επί διακυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας να ρυθμίζει θέματα ακίνητης περιουσίας της αρμοδιότητάς του προς όφελος πάντα των παραγωγών αλλά και των επενδυτών, είναι αδιαμφισβήτητη και αποδεδειγμένη. Και πρώτος απ’ όλους -νομίζω- το γνωρίζετε εσείς, γιατί επί Υπουργίας σας ρυθμίσατε ζητήματα της ακίνητης περιουσίας με διατάξεις που συμπεριλάβατε στο ν.5035/2023.
Η βούληση, λοιπόν, είναι δεδομένη και για το συγκεκριμένο θέμα που θέτετε σήμερα με την ερώτησή σας. Χρειάζονται, όμως, κάποιες διευκρινίσεις για όσους δεν γνωρίζουν. Πράγματι με Υπουργική Απόφαση του 1967 οι κοινόχρηστες εκτάσεις του αγροκτήματος Άγιος Πέτρος του Κιλκίς εντός ζώνης αντιπλημμυρικών έργων του ποταμού Αξιού, παραχωρήθηκαν κατά χρήση σε ακτήμονες καλλιεργητές του συνοικισμού Αγίου Πέτρου με προσωρινό και μετακλητό δικαίωμα καλλιέργειας βάσει των διατάξεων του κώδικα αποστραγγιζόμενων γαιών όπου ορίζονται και οι λοιπές υποχρεώσεις των κληρούχων, όπως και η καταβολή ετήσιας αποζημίωσης χρήσης ή αυτοπροσώπως καλλιέργεια και άλλες υποχρεώσεις.
Και με Υπουργική, λοιπόν, Απόφαση του 1991 αποφασίστηκε η οριστική παραχώρηση των εκτάσεων αυτών για αποκατάσταση ακτημόνων, με την προϋπόθεση ότι θα έχει προηγηθεί ο προσδιορισμός της έκτασης από την Διεύθυνση Γεωργίας, πράγμα που ποτέ δυστυχώς δεν υλοποιήθηκε. Και τελικά η απόφαση ποτέ δεν εφαρμόστηκε, γιατί αναδείχθηκαν και άλλα πρακτικά προβλήματα, όπως για παράδειγμα η αδυναμία απόδειξης δικαιώματος επί του οικοπέδου ή του κλήρου.
Ακολούθησαν οι νόμοι, όπως αυτοί που αναφέρατε και εσείς, του 1999 και του 2003 για κάποιες περιοχές και μάλιστα σε εφαρμογή τους είχαν ξεκινήσει διαδικασίες οριστικής παραχώρησης σε ορισμένες περιοχές. Όμως, ο ν.4061/2012 κατήργησε όλες τις διατάξεις της εποικιστικής νομοθεσίας. Άρα καταργήθηκαν όλα όσα προαναφέρθηκαν με τη λογική ότι οι αποκαταστάσεις αφορούσαν άλλες ιστορικές περιόδους της χώρας με χιλιάδες πρόσφυγες και ακτήμονες και ότι στις σημερινές συνθήκες δεν νοείται πλέον θέμα αποκατάστασης.
Επομένως, στην παρούσα φάση δεν υφίσταται νομικό πλαίσιο για την οριστική παραχώρηση τέτοιων εκτάσεων πλην του άρθρου 22 του ν.4061, στον οποίο προβλέπονται περιπτώσεις όπου οι εκτάσεις μπορούν να παραχωρηθούν στους δικαιούχους και το δημόσιο δεν προβάλλει δικαίωμα κυριότητας. Αντίθετα το άρθρο 23 του ίδιου νόμου κρίθηκε αντισυνταγματικό με την απόφαση 709/2020 της ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, όπως είχε συμβεί και με το άρθρο 5 του ν.3147/2003, που στην ερώτησή σας προτείνετε να επεκταθεί η εφαρμογή του. Και το οποίο κρίθηκε αντισυνταγματικό με την υπ’ αριθμόν 521/2014 απόφαση της ολομέλειας του ΣτΕ.
Και στη δευτερολογία μου βεβαίως θα επανέλθω.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος): Ορίστε, κύριε συνάδελφε, έχετε τον λόγο.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ (Β΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής): Κύριε Υπουργέ, χαίρομαι που διαπιστώνω την πρόθεση του Υπουργείου να λυθεί αυτό το ζήτημα, γιατί το βέβαιο είναι ένα, ότι δεν ευθύνονται για όλη αυτή την κατάσταση οι καλλιεργητές. Και μιλάμε για πραγματικούς καλλιεργητές, οι οποίοι με τον κόπο τους μπορούν και κρατούν τον οικισμό του Αγίου Πέτρου πραγματικά ζωντανό και σε νέους ανθρώπους. Έχουν πολλές και ποικίλες παραγωγές. Και είναι απογοητευτικό για αυτούς να μην μπορούν τα κτήματα τα οποία εδώ και 50 χρόνια καλλιεργούν οι δικοί τους άνθρωποι, καλλιεργούσαν οι γονείς τους και τώρα τα έχουν οι ίδιοι, να μπορούν πραγματικά να τα αξιοποιήσουν όπως πρέπει.
Εγώ μένω σε μία παράγραφο από την απόφαση του Υπουργού Γεωργίας το 2003 για το αγρόκτημα Βαλτοτοπίου, που είναι ακριβώς η ίδια περίπτωση, για να δώσω να γίνει είναι κατανοητή η ανάγκη να επιλυθεί αυτό το ζήτημα. Λέει εκείνη η απόφαση: «Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι το υφιστάμενο νομικό και πραγματικό καθεστώς λόγω της μακροχρόνιας κατοχής της έκτασης, δεν μπορεί να ανατραπεί. Καταλαβαίνουμε όλοι ότι μετά από 50 χρόνια, που αυτοί οι άνθρωποι καλλιεργούν αυτά τα τεμάχια, η πολιτεία είναι αυτή η κυβέρνηση αυτή, το νομοθετικό Σώμα είναι αυτό, που πρέπει να βρει την καταλληλότερη και βεβαίως εντός του πλαισίου του νόμου λύση, για να μπορέσουν να δοθούν αυτοί οι οριστικοί τίτλοι, την οποία επιζητούν οι συγκεκριμένοι καλλιεργητές».
Να πω, όμως, και την παράμετρο που έχει δημιουργηθεί τώρα σε σχέση με την αδυναμία αυτή της πολιτείας να ολοκληρώσει όλα αυτά τα χρόνια τη συγκεκριμένη υποχρέωσή της, είναι ότι αυτή τη στιγμή οι καλλιεργητές αυτών των εκτάσεων επειδή ακριβώς δεν τους έχουν παραχωρηθεί οριστικά οι τίτλοι αλλά με την προσωρινή ουσιαστικά παραχώρηση που τους είχε δοθεί βρίσκονται μέσα στα τεμάχια αυτά και τα καλλιεργούν, σε ελέγχους οι οποίοι γίνονται φαίνεται ότι δεν υπάρχει τίτλος ιδιοκτησίας έγκυρος, ενώ ξέρουμε πολύ καλά όλοι ότι υπάρχει η αρχική απόφαση του Υπουργού Γεωργίας και μετέπειτα απόφαση του Υπουργού Γεωργίας επίσης, που τους έδωσε το δικαίωμα να καλλιεργούν τα συγκεκριμένα χωράφια. Πλην, όμως, αυτή τη στιγμή φαίνεται ότι αυτό δεν έχει ολοκληρωθεί. Οπότε έρχονται και αντιμέτωποι με ποινές οι οποίες τους έχουν επιβληθεί.
Νομίζω, έχουν κάνει ενστάσεις όλοι εξ αυτών για τις ποινές που τους έχουν επιβληθεί, καθώς και πραγματική καλλιέργεια κάνουν αλλά και καλόπιστα βρίσκονται εντός των εκτάσεων τις οποίες καλλιεργούν με την προσδοκία που η ίδια πολιτεία τούς έδωσε για την οριστική παραχώρηση, η οποία έπρεπε να ακολουθήσει και να γίνει. Αυτό είναι ένα δεύτερο κεφάλαιο. Και είμαι σίγουρος ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες θα εξετάσουν τις ενστάσεις στο περιεχόμενό τους και με το πνεύμα το οποίο σας αναφέρω αυτή τη στιγμή, της καλοπιστίας αυτών των ανθρώπων, έτσι ώστε να λυθούν και αυτά τα ζητήματα. Αλλά βεβαίως αυτό που αφορά συνολικά το πρόβλημα, είναι η οριστική διευθέτηση του. Είμαι σίγουρος ότι από τη στιγμή που θα υπάρχει η πρόθεση, ο τρόπος θα βρεθεί.
Και σας καλώ σήμερα, κλείνοντας την δευτερολογία μου, πραγματικά να αναληφθεί η πρωτοβουλία εκείνη που είναι αναγκαία σε συνεργασία με όποια άλλη αρμόδια υπηρεσία είτε είναι η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και με τη συνδρομή τη δική μου -είμαι σίγουρος ότι δεν υπάρχει μόνο αυτή η περίπτωση θα υπάρχουν και άλλες τέτοιες περιπτώσεις στη χώρα που έχει μείνει έτσι ατελέσφορη η όποια προσπάθεια παραχώρησης πήγε να γίνει λόγω του νομοθετικού κενού το οποίο υπάρχει- για να μπορέσουμε να δώσουμε αυτά τα κτήματα με οριστικούς τίτλους στους καλλιεργητές τους.
Ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος): Παρακαλώ, κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΝΔΡΙΑΝΟΣ (Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων): Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Αγαπητέ κύριε συνάδελφε, αντιλαμβάνομαι ότι λόγω αυτής της παρατεταμένης κατάστασης, όπως είπατε, με την οποία διαιωνίζεται ένα μη οριστικό καθεστώς, οι καλλιεργητές σήμερα βρίσκονται αντιμέτωποι με διοικητικές κυρώσεις όπως αναφέρατε, όταν για παράδειγμα προχωρούν στις δηλώσεις των καλλιεργειών. Και βεβαίως αντιλαμβάνομαι και το αίσθημα αδικίας -και είναι λογικό να υπάρχει- που αισθάνονται οι καλλιεργητές αυτοί, γιατί κατανοώ ότι έχουν δημιουργηθεί προσδοκίες ή προσδοκία για την οριστική παραχώρηση.
Είναι σημαντικό, όμως, να γίνει κατανοητό ότι και τα δύο άρθρα που κρίθηκαν αντισυνταγματικά, αφορούσαν στην εξαγορά ακινήτων διαχείρισης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Και εγκρίθηκαν με το σκεπτικό ότι γεννούν θέμα παραβίασης της αρχής της ισότητας των πολιτών και της αρχής του κράτους δικαίου. Αναλυτικότερα όλο το σκεπτικό μπορεί να το διαβάσει κανείς στην απόφαση και θα καταθέσω στα Πρακτικά την περίληψη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα μπορούσε να ληφθεί πρωτοβουλία πάλι για κάποια νομοθετική ρύθμιση του ζητήματος και προφανώς με μια άλλη προσέγγιση αυτή τη φορά. Να είναι, δηλαδή, πιο κοντά στο πνεύμα του άρθρου 22 του ν.4061 και πάντως σε συνεργασία με όλα τα συναρμόδια Υπουργεία, γιατί δεν εξαρτάται μόνο από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, όπως πολύ καλά γνωρίζετε. Στην πραγματικότητα μικρό ποσοστό των εκτάσεων του δημοσίου εμπίπτει στη διαχείριση του δικού μας του δικού μας Υπουργείου. Με την υπ’ αριθμό 1722/156/26-06-2019 εγκύκλιο του ΥΠΑΑΤ ξεκαθαρίζεται απόλυτα ποια τεμάχια εμπίπτουν και ποια όχι στη διαχείριση του ΥΠΑΑΤ.
Ειδικά, μάλιστα, ορίζεται τα τεμάχια που βρίσκονται εντός ζωνών έργων ανεξάρτητα από τον χαρακτηρισμό που φέρνουν στους πίνακες διανομής και αναδασμού, δεν υπάγονται στη διαχείριση του ΥΠΑΤ. Είναι ακριβώς η περίπτωση του τεμαχίου του Αγίου Πέτρου Κιλκίς και προς επίρρωση αυτού υπάρχει και το υπ’ αριθμόν 3047010040/2019 έγγραφο της Κτηματικής Υπηρεσίας Κιλκίς του Υπουργείου Οικονομικών, όπου ρητά αναφέρεται ότι η συγκεκριμένη έκταση χαρακτηρίζεται ως «κατακλυζόμενη έκταση δημοσίου», εμπίπτει στις ζώνες έργων του Αξιού ποταμού και η διαχείρισή του πραγματοποιείται από την ΔΑΟΚ Κιλκίς.
(Στο σημείο αυτό ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Ιωάννης Ανδριανός καταθέτει για τα Πρακτικά το προαναφερθέν έγγραφο, το οποίο βρίσκεται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής)
Δεδομένου ότι με τους νόμους 497/1974 και 3852/2010 και 4456/2017, μετά την αποπεράτωση του έργου, η διαχείριση της έκτασης περιέρχεται στην ευθύνη του οικείου ΓΟΕΒ ή της περιφέρειας. Πλέον η συγκεκριμένη έκταση δεν αποτελεί πεδίο αρμοδιότητας του Υπουργείου μας. Επομένως, καταλήγοντας, δεν έχουμε την ευθύνη και το δικαίωμα διαχείρισης της συγκεκριμένης έκτασης. Θέλουμε να ρυθμιστεί το θέμα και είναι για όλους ξεκάθαρο τι ισχύει και τι όχι, όχι μόνο για το Κιλκίς, αλλά και για όλες τις εκτάσεις της χώρας που είναι με παρόμοιο καθεστώς. Δεν είναι, όμως, θέμα απλό στη νομική -και το γνωρίζετε πολύ καλά και ως έγκριτος νομικός- και η επιτελική του διαχείριση, να πω και η ηθική του διαχείριση, γιατί η έκταση του δημοσίου είναι περιουσία όλων των Ελλήνων και ο χειρισμός αυτός απαιτεί δικαιοσύνη, σεβασμό στο δικαίωμα, όπως είπα, όλων των Ελλήνων.
Με σύνεση, λοιπόν, θα αναλάβουμε όποια ευθύνη και βεβαίως, πρωτοβουλία που μας αναλογεί στην κατεύθυνση της επίλυσης του ζητήματος. Ευχαριστώ πολύ.
