Ξεκινά από φέτος πιλοτικά όπως άλλωστε είχε προαναγγείλει η κυβέρνηση η λειτουργία της ψηφιακής βάσης ιχνηλασιμότητας για τα αιγοπρόβατα.
Προς τούτο δημοσιεύτηκε στις 11 Ιουνίου σε ΦΕΚ η απόφαση με θέμα: “Ρυθμίσεις εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 97 και 98 του ν. 5302/2026 (Α’ 78), όσον αφορά την τοποθέτηση ηλεκτρονικών στομαχικών βώλων και τη λειτουργία της «Ψηφιακής Βάσης Ιχνηλασιμότητας Αιγών και Προβάτων», για σκοπούς επιλεξιμότητας και ελέγχου ενωσιακών ή εθνικών ενισχύσεων και παρεμβάσεων”.
Πού και πώς θα εφαρμοστεί
Με την απόφαση ρυθμίζονται οι λεπτομέρειες εφαρμογής της υποχρέωσης τοποθέτησης ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων ως προϋπόθεσης επιλεξιμότητας αιγών και προβάτων στο πλαίσιο ενωσιακών ή εθνικών προγραμμάτων ενίσχυσης και παρεμβάσεων. Η υποχρέωση αυτή εφαρμόζεται πιλοτικά για την υποβολή των ενιαίων αιτήσεων ενίσχυσης για έτος 2026 και αφορά αποκλειστικά στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις δυναμικότητας άνω των εννιακοσίων (900) αιγών και προβάτων.
Επιλέξιμες είναι οι αίγες και τα πρόβατα ηλικίας άνω των έξι (6) μηνών, εφόσον:
α) Έχουν ταυτοποιηθεί, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 45 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2019/2035 με συμβατικό μέσο σήμανσης (συμβατικό ενώτιο τύπου 1, σύμφωνα με το άρθρο 6 της υπ’ αρ. 263493/2004 υπουργικής απόφασης) και με στομαχικό βώλο (εφεξής βώλος) που εκπέμπει μοναδικό κωδικό ταυτοποίησης και
β) έχουν καταχωριστεί στην Ψηφιακή Βάση Ιχνηλασιμότητας αιγών και προβάτων της παρ. 2 του άρθρου 97 του ν. 5302/2026 (Α’ 78).
- Δεν θεωρείται ότι πληροί τους όρους της ατομικής ταυτοποίησης και επιλεξιμότητας των παρ. 1 και 2 ζώο, το οποίο:
α) Φέρει ενδοστομαχικό βώλο που εκπέμπει ατομικό κωδικό αριθμό αναγνώρισης που δεν αντιστοιχεί με τον κωδικό αριθμό του ενωτίου τύπου Ι που φέρει στο αριστερό αυτί του,
β) φέρει εγκατεστημένους στους προστομάχους του περισσότερους του ενός (1) βώλους που εκπέμπουν διαφορετικούς ατομικούς κωδικούς αριθμούς αναγνώρισης.
Υποχρεώσεις κατόχων κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων ως προς τη σήμανση, την καταχώριση στη Βάση Ιχνηλασιμότητας και τη γνωστοποίηση μεταβολών
- Στο πλαίσιο εφαρμογής ενωσιακών ή εθνικών προγραμμάτων ενίσχυσης και παρεμβάσεων, ο κάτοχος εκμετάλλευσης του άρθρου 1 έχει τις ακόλουθες υποχρεώσεις:
α) Να αιτείται την έγκριση προμήθειας βώλων για κάθε αίγα και πρόβατο της εκμετάλλευσής του, μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας για την παραγγελία και την προμήθεια βώλων, προσβάσιμης μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (ΕΨΠ-gov.gr),
β) να προβαίνει στην παραγγελία αυτών, η οποία προϋποθέτει την ψηφιακή διασταυρωτική έγκριση, μέσω των συστημάτων των περ. β) και δ) της παρ. 4 του άρθρου 2, στην οποία περιλαμβάνονται οι κωδικοί αριθμοί σήμανσης που αντιστοιχούν στους βώλους που οφείλουν να φέρουν οι αίγες και τα πρόβατά του,
γ) να μεριμνά για την τοποθέτησή τους από κτηνίατρο, με δική του δαπάνη,
δ) να παρέχει στον κτηνίατρο πλήρη και ακριβή στοιχεία σχετικά με το ζωικό κεφάλαιο που συντηρεί, καθώς και τα δεδομένα της εκμετάλλευσής του, με σκοπό την καταχώρισή τους στη Βάση Ιχνηλασιμότητας,
ε) να ενημερώνει αμελλητί τον κτηνίατρο για κάθε μεταβολή που επηρεάζει την ιχνηλασιμότητα και, κατ’ επέκταση, την επιλεξιμότητα κάθε ζώου που συντηρεί ως ζωική μονάδα του δηλωθέντος ζωικού κεφαλαίου της εκμετάλλευσής του,
στ) να προβαίνει σε τακτικό έλεγχο παρουσίας και λειτουργικότητας των μέτρων σήμανσης (συμβατικό και ηλεκτρονικό) που φέρει το κάθε ζώο και ζ) να συνεργάζεται κατά τη διενέργεια των ελέγχων, παρέχοντας τα στοιχεία που του ζητούνται.
- Ο κάτοχος κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης αιγών και προβάτων που αιτείται τη χορήγηση ευρωπαϊκών ενισχύσεων στο πλαίσιο Κοινής Αγροτικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εθνικών προγραμμάτων καταβολής αποζημιώσεων, καθώς και κάθε μορφής ευρωπαϊκής ή εθνικής οικονομικής ενίσχυσης τηρεί τις υποχρεώσεις της παρ. 1 καθ’ όλο το χρονικό διάστημα κατά το οποίο τα ζώα είναι εν ζωή. Οι υποχρεώσεις αυτές καταλαμβάνουν κάθε μεταβολή που είναι κρίσιμη για την ιχνηλασιμότητα των ζώων και την ορθή καταχώρισή
τους στη Βάση Ιχνηλασιμότητας.
Υποχρεώσεις κτηνιάτρων στη σήμανση, καταχώριση και γνωστοποίηση μεταβολών
- Η τοποθέτηση των βώλων σε αίγες και πρόβατα, η καταχώριση στοιχείων/δεδομένων στη Βάση Ιχνηλασιμότητας, καθώς και οποιασδήποτε μεταβολής των στοιχείων αυτών διενεργούνται αποκλειστικά από κτηνίατρο, κάτοχο πτυχίου Κτηνιατρικής Σχολής Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος της ημεδαπής ή ισότιμου τίτλου σπουδών από ομοταγές εκπαιδευτικό ίδρυμα της αλλοδαπής, αναγνωρισμένου σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, ο οποίος διαθέτει άδεια άσκησης επαγγέλματος και είναι εγγεγραμμένος στο Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.). Για τους σκοπούς της παρούσας δύναται να αξιοποιούνται οι κτηνίατροι εκτροφής του άρθρου 60 του ν. 4235/2014.
- Η καταχώριση των δεδομένων στη Βάση Ιχνηλασιμότητας από τον κτηνίατρο διενεργείται, με αυτοματοποιημένο τρόπο, με τη χρήση συμβατής συσκευής ανάγνωσης ηλεκτρονικών μέσων σήμανσης, κατά την επίσκεψή του στην κτηνοτροφική εκμετάλλευση ή αμέσως μετά από αυτή. Η καταχώριση της ταυτότητας των ζώων, κατά την τοποθέτηση των βώλων, πραγματοποιείται εντός της προθεσμίας της παρ. 3 του άρθρου 8. Η ίδια προθεσμία ισχύει για την καταχώριση οποιασδήποτε άλλης μεταβολής αφορά στο ζωικό κεφάλαιο της
εκμετάλλευσης, για την οποία ενημερώνεται από τον κάτοχο των ζώων. - Ο κτηνίατρος κατά την εκτέλεση των πράξεων των παρ. 1 και 2 αναλαμβάνει την ευθύνη των αποτελεσμάτων των ενεργειών ή παραλείψεών του που μπορεί να καταστήσουν τον εντολέα του μη συμμορφούμενο στις διατάξεις της παρούσας.
- Όταν από τα πραγματικά περιστατικά προκύπτει ότι η αλλοίωση ή η εικονική καταχώριση στοιχείων στη Βάση Ιχνηλασιμότητας τελείται από κάτοχο κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης ή κτηνίατρο, με σκοπό την παράνομη λήψη ενίσχυσης ή πρόκληση ζημίας σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και του Εθνικού Προϋπολογισμού, οι αρμόδιες αρχές αναφέρουν τις διαπιστώσεις και διαβιβάζουν αμελλητί τα στοιχεία στις εισαγγελικές αρχές.
Κατηγοριοποίηση παραβάσεων – Επιμέτρηση και ύψος κυρώσεων
- Ο κτηνίατρος κατά την εκτέλεση των πράξεων των παρ. 1 και 2 του άρθρου 9 οφείλει να ενεργεί με τη δέουσα επιστημονική και επαγγελματική επιμέλεια. Για τους σκοπούς της παρούσας, ως παραβάσεις του άρθρου 98 του ν. 5302/2026 νοούνται οι ακόλουθες περιπτώσεις:
α) Εκπρόθεσμη καταχώριση: Η καταχώριση υποχρεωτικών στοιχείων ή μεταβολών μετά την πάροδο της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 8 της παρούσας για ένα (1) ή περισσότερα ζώα της κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης.
β) Παράλειψη καταχώρισης: Η μη καταχώριση στη Βάση Ιχνηλασιμότητας στοιχείων ή μεταβολών που είναι καταχωριστέα, εντός της τασσόμενης προθεσμίας του άρθρου 9 της παρούσας, περιλαμβανομένης της πλήρους μη καταχώρισης ζώου, βώλου ή γεγονότος που επηρεάζει την ιχνηλασιμότητα ή την επιλεξιμότητα ενός (1) ή περισσότερων ζώων.
γ) Ανακριβής καταχώριση: Η καταχώριση στοιχείων που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική κατάσταση του ζώου, του βώλου ή της κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης, για ένα (1) ή περισσότερα ζώα.
- Για τις παραβάσεις της παρ. 1 επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο, σύμφωνα με το άρθρο 98 του ν. 5302/2026, ως εξής: α) Σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταχώρισης: Το πρόστιμο ανέρχεται σε πεντακόσια (500) ευρώ για το πρώτο ζώο και προσαυξάνεται κατά εκατό (100) ευρώ για κάθε επιπλέον ζώο, με ανώτατο όριο το ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.
β) Σε περίπτωση παράλειψης καταχώρισης: Το πρόστιμο ανέρχεται σε πεντακόσια (500) ευρώ για το πρώτο ζώο και προσαυξάνεται κατά εκατόν πενήντα (150) ευρώ για κάθε επιπλέον ζώο, με ανώτατο όριο το ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.
γ) Σε περίπτωση ανακριβούς καταχώρισης από τον κτηνίατρο, η οποία είχε ως συνέπεια την καταβολή ποσού ενίσχυσης αχρεωστήτως ή τη μη καταβολή ποσού νόμιμης ενίσχυσης, επιβάλλεται επιπλέον διοικητικό πρόστιμο ίσο με το ποσό αυτό.
Ανακοίνωση για την εξέλιξη αυτή εξέδωσε και το ΥπΑΑΤ
ΥπΑΑΤ: Νέα εποχή για την ελληνική κτηνοτροφία: Ξεκινά πιλοτικά το νέο ψηφιακό σύστημα ιχνηλάτησης αιγοπροβάτων με ηλεκτρονικούς βώλους
Ένα ακόμη σημαντικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό του πρωτογενούς τομέα και την ενίσχυση της διαφάνειας στη διαχείριση των αγροτικών ενισχύσεων πραγματοποιεί η Κυβέρνηση με την έναρξη της πιλοτικής εφαρμογής του νέου συστήματος σήμανσης και ιχνηλάτησης αιγοπροβάτων μέσω ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων.
Το νέο σύστημα εντάσσεται στη συνολική στρατηγική για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της αγροτικής παραγωγής, την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων και τη δημιουργία ενός αξιόπιστου πλαισίου παρακολούθησης του ζωικού κεφαλαίου της χώρας. Παράλληλα, συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη και πιο διαφανή διαχείριση των εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των παραγωγών και της κοινωνίας στους θεσμούς.
Σύμφωνα με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά και του Διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή (ΦΕΚ Β’ 3300/11.06.2026) , η τοποθέτηση ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων καθίσταται προϋπόθεση επιλεξιμότητας για τη χορήγηση ενωσιακών και εθνικών ενισχύσεων σε αιγοπρόβατα ηλικίας άνω των έξι μηνών.
Πιλοτική εφαρμογή το 2026 – Καθολική εφαρμογή από το 2027
Η νέα διαδικασία εφαρμόζεται πιλοτικά κατά το έτος 2026 και αφορά κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις με περισσότερα από 900 αιγοπρόβατα. Η πιλοτική φάση έχει σχεδιαστεί ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή και αποτελεσματική μετάβαση στο νέο σύστημα, να αξιολογηθούν τα επιχειρησιακά δεδομένα και να προετοιμαστεί η καθολική εφαρμογή του μέτρου από το 2027.
Ένα σύγχρονο και αξιόπιστο σύστημα ιχνηλασιμότητας
Οι ηλεκτρονικοί βώλοι φέρουν μοναδικούς κωδικούς ταυτοποίησης, οι οποίοι αντιστοιχούν στους κωδικούς των ενωτίων που ήδη φέρουν τα ζώα. Τα στοιχεία καταχωρούνται στη νέα ψηφιακή Βάση Ιχνηλασιμότητας, η οποία διαλειτουργεί με τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ και του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Η τοποθέτηση των βώλων και η καταχώριση των στοιχείων πραγματοποιούνται αποκλειστικά από πιστοποιημένους κτηνιάτρους, διασφαλίζοντας την επιστημονική εγκυρότητα και την αξιοπιστία της διαδικασίας.
Η Βάση Ιχνηλασιμότητας καταγράφει τα στοιχεία ταυτοποίησης κάθε ζώου, καθώς και κάθε μεταβολή που αφορά την κατάσταση ή τη μετακίνησή του. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η δυνατότητα ακριβούς παρακολούθησης του ζωικού κεφαλαίου και διευκολύνεται η διενέργεια αποτελεσματικών διοικητικών και επιτόπιων ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές.
Παράλληλα, το νέο σύστημα αξιοποιεί προηγμένους μηχανισμούς ψηφιακών διασταυρώσεων, οι οποίοι ενισχύουν την ποιότητα των διαθέσιμων δεδομένων, τη διαφάνεια των διαδικασιών και την ορθή εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου.
Απλή και πλήρως ψηφιακή διαδικασία
Η διαδικασία προμήθειας, τοποθέτησης και καταχώρισης των βώλων πραγματοποιείται μέσα από ένα απλοποιημένο και πλήρως ψηφιακό περιβάλλον. Οι κτηνοτρόφοι υποβάλλουν ηλεκτρονικά αίτηση για την προμήθεια των βώλων, λαμβάνουν τους αντίστοιχους μοναδικούς κωδικούς ταυτοποίησης και συνεργάζονται με πιστοποιημένους κτηνιάτρους για την τοποθέτησή τους. Τα δεδομένα καταχωρούνται ηλεκτρονικά μέσω ειδικών συσκευών ανάγνωσης που συνδέονται απευθείας με τη Βάση Ιχνηλασιμότητας, διασφαλίζοντας ταχύτητα, ακρίβεια και αξιοπιστία στην καταγραφή των στοιχείων.
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς, δήλωσε: «Η ελληνική κτηνοτροφία γυρίζει σελίδα. Τηρεί τις δεσμεύσεις της έναντι της ΕΕ και εισέρχεται σε μια νέα εποχή στον πρωτογενή τομέα, όπου κυριαρχουν οι κανόνες, η διαφάνεια και η αξιοπιστία. Με σχέδιο, συνέπεια και αξιοποίηση των δυνατοτήτων της τεχνολογίας, δημιουργούμε ένα σύγχρονο πλαίσιο παρακολούθησης και διαχείρισης του ζωικού κεφαλαίου που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των παραγωγών και στις απαιτήσεις της εποχής.
Τους τελευταίους μήνες μαζί με την ΑΑΔΕ έχουμε προχωρήσει σε μια σειρά παρεμβάσεων. Δημιουργούμε νέες δικλείδες ασφαλείας, ενισχύουμε τους ελέγχους, βάζουμε κανόνες εκεί όπου για χρόνια υπήρχαν κενά και αδυναμίες. Η πιλοτική εφαρμογή του νέου συστήματος ιχνηλασιμότητας αποτελεί μια σημαντική μεταρρύθμιση που ενισχύει τη διαφάνεια, την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών που συνδέονται με τις ευρωπαϊκές ενισχύσεις. Στόχος μας είναι να διαμορφώσουμε ένα σταθερό και δίκαιο περιβάλλον για όλους τους κτηνοτρόφους, αξιοποιώντας σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία που βελτιώνουν τη λειτουργία του κράτους και διευκολύνουν την καθημερινότητα των παραγωγών.
Οι συνεπείς κτηνοτρόφοι δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν από τη διαφάνεια. Αντίθετα, είναι οι πρώτοι που έχουν συμφέρον να λειτουργεί ένα σύστημα αξιόπιστο, δίκαιο και απολύτως τεκμηριωμένο. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να διορθώσουμε τα λάθη του χθες, αλλά να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε να μην επαναληφθούν ποτέ ξανά. Οικοδομούμε ένα νέο πλαίσιο εμπιστοσύνης ανάμεσα στο κράτος και τον παραγωγό. Ένα πλαίσιο που προστατεύει τον πραγματικό γεωργό και κτηνοτρόφο και διασφαλίζει τους πόρους της χώρας ενώ ταυτόχρονα επιτρέπει στον πρωτογενή τομέα να κοιτάζει το μέλλον με μεγαλύτερη σιγουριά και μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση».
Από την πλευρά του ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, δήλωσε σχετικά τα εξής: «Η μετάβαση σε ένα σύστημα ιχνηλασιμότητας που βασίζεται σε μοναδικά, αξιόπιστα και διασταυρώσιμα δεδομένα αποτελεί ουσιαστική τομή στον τρόπο με τον οποίο ελέγχεται και τεκμηριώνεται το επιλέξιμο ζωικό κεφάλαιο. Για την ΑΑΔΕ, η αξιοποίηση της διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων, η αυτοματοποιημένη διασταύρωση στοιχείων και η ψηφιακή τεκμηρίωση των ελέγχων είναι κρίσιμες προϋποθέσεις για ένα σύγχρονο, αποτελεσματικό και αξιόπιστο σύστημα πληρωμών. Με τα νέα ψηφιακά εργαλεία ενισχύουμε τη δυνατότητα της Διοίκησης να εντοπίζει αποκλίσεις, να αξιολογεί κινδύνους, να κατευθύνει στοχευμένα τους ελέγχους και να διασφαλίζει ότι οι ενισχύσεις καταβάλλονται σε όσους πραγματικά τις δικαιούνται. Στόχος μας είναι η προστασία των συνεπών κτηνοτρόφων, η θωράκιση του δημόσιου και ευρωπαϊκού συμφέροντος και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης σε ένα σύστημα ενισχύσεων με διαφάνεια, ακρίβεια και λογοδοσία».
Δείτε εδώ το ΦΕΚ
