Η παγκόσμια αγορά σιτηρών εισέρχεται στη νέα εμπορική περίοδο 2026/27 με το παράδοξο χαρακτηριστικό, ότι ενώ η συνολική παραγωγή αναμένεται να μειωθεί, η κατανάλωση συνεχίζει να αυξάνει.
Η εξέλιξη αυτή οδηγεί σε σταδιακή συρρίκνωση των παγκόσμιων αποθεμάτων, δημιουργώντας νέες προκλήσεις για την επισιτιστική ασφάλεια και τις αγορές αγροτικών προϊόντων.
Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις, η παραγωγή καλαμποκιού, σιταριού και ρυζιού θα είναι συνολικά μειωμένη κατά περίπου 57 εκατομμύρια τόνους ή 2% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Παρά τη μείωση αυτή, η ζήτηση για ζωοτροφές, τρόφιμα και βιοκαύσιμα παραμένει ισχυρή, με αποτέλεσμα να αξιοποιούνται τα αποθέματα που έχουν συσσωρευτεί τα προηγούμενα χρόνια, αναφέρει το υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ σε έκθεσή του.
Το καλαμπόκι εξακολουθεί να αποτελεί βασικό συστατικό της παγκόσμιας παραγωγής ζωοτροφών. Η κατανάλωσή του για ζωοτροφική χρήση προβλέπεται να αυξηθεί κατά περισσότερο από 1%, φτάνοντας τους 833 εκατομμύρια τόνους. Η μεγαλύτερη αύξηση αναμένεται στην Κίνα, την Ινδία και το Βιετνάμ. Ιδιαίτερα η Ινδία έχει ενισχύσει σημαντικά την παραγωγή καλαμποκιού τα τελευταία πέντε χρόνια, τόσο για την κάλυψη των αναγκών της βιομηχανίας αιθανόλης όσο και για την αυξανόμενη ζήτηση ζωοτροφών από τον τομέα της πτηνοτροφίας.
Αντίθετα, η χρήση σιταριού ως ζωοτροφή αναμένεται να υποχωρήσει σχεδόν κατά 4%, καθώς η μειωμένη παραγωγή στις βασικές εξαγωγικές χώρες περιορίζει τη διαθεσιμότητα του προϊόντος. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Καζακστάν, η Αργεντινή, η Αυστραλία και η Κίνα συγκαταλέγονται στις περιοχές όπου προβλέπεται μείωση της χρήσης σιταριού για ζωοτροφικούς σκοπούς.
Σημαντική αύξηση προβλέπεται και στην κατανάλωση σιτηρών για τρόφιμα, σπόρους και βιομηχανικές χρήσεις. Το ρύζι και το σιτάρι παραμένουν βασικά αγαθά για τη διατροφή δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Η κατανάλωση ρυζιού αναμένεται να αυξηθεί κυρίως λόγω της Ινδίας, όπου οι άφθονες διαθέσιμες ποσότητες ευνοούν τη χρήση του σε προγράμματα επισιτιστικής ασφάλειας για έναν συνεχώς αυξανόμενο πληθυσμό, αναφέρει η έκθεση του USDA.
Παράλληλα, η Υποσαχάρια Αφρική αναδεικνύεται σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές ρυζιού παγκοσμίως. Η πληθυσμιακή αύξηση και η στροφή των καταναλωτών από παραδοσιακά βασικά τρόφιμα προς το οικονομικότερο ρύζι ενισχύουν τη ζήτηση σε πολλές χώρες της περιοχής.
Στην περίπτωση του σιταριού, η κατανάλωση συνεχίζει να αυξάνει κυρίως στη Νότια Ασία, με την Ινδία να αποτελεί τον βασικό μοχλό ανάπτυξης. Ταυτόχρονα, σε αρκετές χώρες της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ασίας παρατηρείται μετατόπιση των διατροφικών συνηθειών υπέρ των προϊόντων με βάση το σιτάρι, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω τη ζήτηση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η βιομηχανική χρήση του καλαμποκιού. Σε χώρες όπως η Βραζιλία και η Ινδία, η κατανάλωση καλαμποκιού για παραγωγή αιθανόλης αναμένεται να έχει σχεδόν διπλασιαστεί σε σχέση με πριν από πέντε χρόνια, αντανακλώντας την αυξανόμενη σημασία των βιοκαυσίμων στην παγκόσμια ενεργειακή στρατηγική.
Πιέσεις στα παγκόσμια αποθέματα
Η αυξανόμενη κατανάλωση, σε συνδυασμό με τη μειωμένη παραγωγή, αναμένεται να περιορίσει τα παγκόσμια αποθέματα όλων των βασικών σιτηρών. Τα αποθέματα σιταριού και ρυζιού προβλέπεται να μειωθούν κατά περίπου 2%, ενώ τα αποθέματα καλαμποκιού αναμένεται να καταγράψουν σημαντικότερη πτώση, της τάξης του 7%. Παρότι τα υψηλά αποθέματα έναρξης της περιόδου προσφέρουν προσωρινή “ανακούφιση” στην αγορά, η συνεχιζόμενη ενίσχυση της ζήτησης υποδηλώνει ότι η ισορροπία μεταξύ προσφοράς και κατανάλωσης γίνεται ολοένα και πιο εύθραυστη.
Εξελίξεις στις αγορές σιταριού
Για την περίοδο 2026/27, η παγκόσμια παραγωγή σιταριού αναμένεται να είναι αυξημένη σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις, χάρη στις καλύτερες προοπτικές για τη Ρωσία, την Τουρκία και την Ουκρανία. Ωστόσο, παραμένει χαμηλότερη κατά 3% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά. Το παγκόσμιο εμπόριο σιταριού προβλέπεται να μειωθεί κατά 6%, καθώς αναμένονται χαμηλότερες εξαγωγές από την Αυστραλία και περιορισμένες εισαγωγές από χώρες όπως η Τουρκία, το Μαρόκο και η Νιγηρία.
Στις διεθνείς αγορές, οι τιμές παρουσίασαν μικτές τάσεις. Οι εξαγωγικές τιμές της Αργεντινής και της Ρωσίας κινήθηκαν ανοδικά λόγω περιορισμένων διαθέσιμων ποσοτήτων και ισχυρής ζήτησης, ενώ οι τιμές στην Ευρωπαϊκή Ένωση υποχώρησαν καθώς πλησιάζει η νέα συγκομιδή.
Ρεκόρ στο παγκόσμιο εμπόριο ρυζιού
Παρά τη μικρή μείωση της παραγωγής ρυζιού κατά 1% σε σχέση με το ιστορικό υψηλό της προηγούμενης χρονιάς, το διεθνές εμπόριο αναμένεται να φτάσει σε νέο ρεκόρ. Η Ινδία διατηρεί κυρίαρχη θέση, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 40% των παγκόσμιων εξαγωγών. Οι Φιλιππίνες, το Βιετνάμ και η Κίνα παραμένουν οι μεγαλύτεροι εισαγωγείς, ενώ οι διεθνείς τιμές έχουν ενισχυθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες, ιδιαίτερα στην Ταϊλάνδη, το Πακιστάν και το Βιετνάμ.
Ισχυρή η αγορά καλαμποκιού
Στην αγορά του καλαμποκιού, η παραγωγή για το 2025/26 αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά, χάρη στις ιδιαίτερα υψηλές σοδειές που προβλέπονται σε Αργεντινή, Βραζιλία, Ινδία και Παραγουάη. Παρά τα θετικά αυτά στοιχεία, οι διεθνείς τιμές έχουν υποχωρήσει αισθητά, καθώς οι προοπτικές προσφοράς παραμένουν ευνοϊκές. Οι εξαγωγικές τιμές στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αργεντινή και τη Βραζιλία κατέγραψαν σημαντικές μειώσεις κατά τον τελευταίο μήνα, αντανακλώντας τις προσδοκίες για άφθονη παραγωγή και αυξημένη διαθεσιμότητα στις παγκόσμιες αγορές.
Καθώς η νέα εμπορική περίοδος εξελίσσεται, οι διεθνείς αγορές σιτηρών βρίσκονται αντιμέτωπες με μια λεπτή ισορροπία. Η παγκόσμια ζήτηση συνεχίζει να αυξάνεται, υποστηριζόμενη από την πληθυσμιακή ανάπτυξη, την εντατικοποίηση της κτηνοτροφίας και τη διεύρυνση της παραγωγής βιοκαυσίμων. Ωστόσο, η μείωση της παραγωγής και η συρρίκνωση των αποθεμάτων ενδέχεται να καταστήσουν την αγορά πιο ευάλωτη σε κλιματικά φαινόμενα, γεωπολιτικές αναταράξεις και διαταραχές του εμπορίου κατά τους επόμενους μήνες.
