Προσδοκίες -έστω και μικρές- φαίνεται πως είχε δημιουργήσει στους αγρότες η αναμενόμενη εγκύκλιος, που τελικά εξέδωσε πριν από λίγες ημέρες το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 12 και 14 του ν. 5293/2026.

Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ, υπήρχε η εκτίμηση ότι ενδεχομένως να αντιμετώπιζε και κάποιες έστω περιπτώσεις που έχουν ανακύψει σε σχέση με καλλιεργούμενα κτήματα που χαρακτηρίστηκαν δασικά.

Όπως ωστόσο επισημαίνουν άνθρωποι του χώρου (καθώς υπάρχουν πολλά ερωτήματα σε σχέση με την εγκύκλιο από παραγωγούς), η εγκύκλιος αφορά αποκλειστικά ακίνητα που διαχειρίζεται το ΥπΑΑΤ.

Η ουσία, σύμφωνα με τους ίδιους, σε σχέση με θέματα που έχουν να κάνουν με τα δασικά είναι πως στην πράξη εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με ζητήματα ιδιοκτησίας. Ακόμη και αν δηλώσει το ακίνητο στο Κτηματολόγιο, το ιδιοκτησιακό καθεστώς παραμένει ασαφές.

Το πρόβλημα, όπως επισημαίνουν, ενδέχεται να γίνει πιο έντονο όταν ολοκληρωθεί η διασύνδεση του Κτηματολογίου με το ΟΣΔΕ και τους αριθμούς ΚΑΕΚ. Σε έναν διοικητικό έλεγχο του ΟΠΕΚΕΠΕ (νυν ΑΑΔΕ) για παράδειγμα, το ιδιοκτησιακό ζήτημα μπορεί να αναδειχθεί, δημιουργώντας νέες εμπλοκές για τους παραγωγούς.

Παράλληλα, οι περιορισμοί δεν σταματούν στην κατοχή της γης. Οι παραγωγοί αναφέρουν ότι δυσκολεύονται να προχωρήσουν σε γεωτρήσεις, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις επιτρέπεται μόνο η κατασκευή λιθόκτιστης αποθήκης. Την ίδια στιγμή, μπορεί να μπλοκάρονται επενδύσεις ή συμμετοχή σε προγράμματα, όπως η δημιουργία τυποποιητηρίων ή η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών.

Υπενθυμίζεται, ότι επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ θεσπίστηκε το εργαλείο των εξαγορών για την τακτοποίηση αντίστοιχων περιπτώσεων, όμως η διαδικασία ουσιαστικά δεν προχώρησε ποτέ.

Τι προβλέπει η εγκύκλιος

Η εγκύκλιος με θέμα: «Διευκρινίσεις για την εφαρμογή των άρθρων 12 και 14 του ν. 5293/2026 σχετικά με τη μη προβολή δικαιωμάτων του Δημοσίου σε ακίνητα του ν. 4061/2012 έναντι τρίτων» καθορίζει τις περιπτώσεις, στις οποίες το Δημόσιο δεν προβάλλει δικαιώματα κυριότητας και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την αναγνώριση εμπράγματων δικαιωμάτων.

Μεταξύ άλλων, αναφέρεται σε περιπτώσεις ατελών παραχωρήσεων, αγροτικών διανομών, εποικιστικών εκτάσεων και τίτλων που έχουν μεταγραφεί έως τις 5 Ιουνίου 1993, καθώς και περιπτώσεις μακροχρόνιας νομής, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Ωστόσο, η ίδια η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ότι οι ρυθμίσεις αυτές δεν εφαρμόζονται σε ακίνητα που εμπίπτουν στις διατάξεις του ν. 998/1979 περί προστασίας των δασών και των δασικών εκτάσεων, γεγονός που αφήνει εκτός ένα μεγάλο μέρος των εκκρεμοτήτων που απασχολούν σήμερα τον αγροτικό κόσμο.

Τι αναφέρει η Παυλίνα Κασάπη, παραγωγός, γεωπόνος και μέλος ΔΣ του Αγροτικού Συνεταιρισμού Μεταγγιτσίου

“Σήμερα, κοινοποιήθηκε ο Νόμος 5293/2026 (που αφορά τις διεκδικήσεις δημόσιου από ιδιώτες και όχι μόνο, λόγω του χαρακτηρισμού τους ως δασικές εκτάσεις. Το ερώτημα προκύπτει από το παρακάτω: Άρθρο 12, εδαφ. 3 “οι διατάξεις του παρόντος δεν εφαρμόζονται σε ακίνητα τα οποία, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος: α) εμπίπτουν στο Ν.998/1978(Α’289), περί προστασίας των δασών και των δασικών εν γένει εκτάσεων της Χώρας… άρα όσο εμπίπτουν στο δασικό χάρτη που είναι προγενέστερος του παρόντος και έχουν χαρακτηριστεί ως ΔΑ, κ.λπ. δεν έχουν τη δυνατότητα να αλλάξουν ασχέτως αν καλλιεργούνται πάνω από 60 με 100 χρόνια και φορολογούνται αντιστοίχως ως περιουσιακό στοιχείο. Απαραίτητες λοιπόν οι διευκρινίσεις για το εν λόγω θέμα”, τονίζει μεταξύ άλλων σε ανάρτησή της, θέτοντας προβληματισμούς.