Από τις πιο ενδιαφέρουσες πλευρές του νέου πλαισίου για τις αγροτικές επενδύσεις είναι η ξεχωριστή Παρέμβαση Π3-73-2.2, η οποία αφορά επενδύσεις που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση νερού.
Και εδώ το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στην αλλαγή ενός εξαρτήματος. Το πρόγραμμα ανοίγει τον δρόμο για επενδύσεις σε στάγδην άρδευση, μικροκαταιονισμό, δεξαμενές, γεωτρήσεις, συστήματα ανάκτησης νερού και λύσεις γεωργίας ακριβείας.
Στάγδην και μικροκαταιονισμός
Στις βασικές επιλέξιμες επενδύσεις περιλαμβάνονται αρδευτικά συστήματα στάγδην άρδευσης και μικροκαταιονισμού με σταθερούς μικροεκτοξευτήρες τοπικής άρδευσης.
Μαζί με αυτά μπορούν να ενταχθούν, ανάλογα με την επένδυση, μηχανισμοί συλλογής εξοπλισμού, αγωγοί μεταφοράς νερού από το σημείο υδροληψίας στο αγροτεμάχιο, εξαρτήματα για μετατροπή επιφανειακής στάγδην άρδευσης σε υπόγεια και υδρομετρητές.
Για έναν παραγωγό που θέλει να περιορίσει την κατανάλωση νερού, αυτή είναι ίσως η πιο άμεση κατηγορία επένδυσης.
Δεξαμενές και νερό βροχής
Επιλέξιμες είναι συγκεκριμένες δεξαμενές συλλογής νερού που δεν απαιτούν εκσκαφές ή επιχώσεις φυσικού εδάφους, εφόσον τροφοδοτούνται από όμβρια ύδατα που προέρχονται από την απορροή εγκαταστάσεων της εκμετάλλευσης.
Προβλέπονται επίσης επενδύσεις σε δεξαμενές που απαιτούν εκσκαφές ή επιχώσεις, όταν χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση βρόχινου νερού και την εξυπηρέτηση των αρδευτικών συστημάτων.
Η γεωργία ακριβείας μπαίνει στην άρδευση
Εδώ βρίσκεται μία από τις πιο σύγχρονες πλευρές της παρέμβασης.
Οι «ολοκληρωμένες λύσεις άρδευσης» μπορούν να περιλαμβάνουν συστήματα γεωργίας ακριβείας, όπως:
- ηλεκτρονικό υπολογιστή και λογισμικό διαχείρισης,
- δίκτυα μετεωρολογικών δεδομένων,
- ασύρματα δίκτυα,
- εδαφολογικές αναλύσεις,
- αισθητήρες,
- μετρητές,
- αυτοματοποιημένο έλεγχο άρδευσης,
- συστήματα απομακρυσμένου ελέγχου,
- συστήματα προγραμματισμού.
Με απλά λόγια, η επιδότηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να περάσει μία εκμετάλλευση από το «ποτίζω με βάση την εμπειρία» στο «ποτίζω με βάση δεδομένα».
Και οι γεωτρήσεις;
Η παρέμβαση προβλέπει νέες γεωτρήσεις και πηγάδια-φρέατα αποκλειστικά για αρδευτική χρήση, αλλά και εκσυγχρονισμό υφιστάμενων γεωτρήσεων και πηγαδιών. Προβλέπονται ακόμη συγκεκριμένες επενδύσεις σε αποθήκευση βρόχινου νερού.
Ωστόσο, εδώ οι προϋποθέσεις είναι ιδιαίτερα αυστηρές.
Για τις σχετικές επενδύσεις απαιτείται συμμόρφωση με τα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών και τους όρους της άδειας χρήσης νερού.
Το «κλειδί» είναι η εξοικονόμηση
Για επενδύσεις σε ήδη αρδευόμενες εκτάσεις, η απόφαση θέτει συγκεκριμένο περιβαλλοντικό φίλτρο.
Πρέπει να έχει εκτιμηθεί εκ των προτέρων δυνητική εξοικονόμηση νερού τουλάχιστον 20%. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν επηρεάζονται υδατικά συστήματα που έχουν αξιολογηθεί ως λιγότερο από «καλής» κατάστασης για λόγους ποσότητας, απαιτείται και πραγματική μείωση της χρήσης νερού τουλάχιστον κατά 10%.
Άρα δεν αρκεί η αγορά ενός «σύγχρονου» αρδευτικού συστήματος. Πρέπει να αποδεικνύεται η συμβολή του στην εξοικονόμηση.
Τι δεν επιδοτείται
Δεν ενισχύονται, μεταξύ άλλων, συστήματα τεχνητής βροχής/καταιονισμού όπως μεγάλοι σταθεροί εκτοξευτήρες και κανόνια, συστήματα με αυλάκια και επιφανειακής άρδευσης με λεκάνες.
Επίσης, δεν χρηματοδοτείται η απλή αλλαγή ενός μεμονωμένου εξαρτήματος, εκτός εάν η αλλαγή οδηγεί σε ουσιαστική αλλαγή του τρόπου άρδευσης, όπως από επιφανειακή σε υπόγεια.
Πόσα χρήματα προβλέπονται;
Για την Π3-73-2.2 ο μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός φτάνει τα 150.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 250.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα.
Η ένταση στήριξης για τις δαπάνες που σχετίζονται με τη μείωση της χρήσης αρδευτικού νερού ανέρχεται σε 70%.
Έτσι, ενδεικτικά, μία επιλέξιμη επένδυση 50.000 ευρώ θα μπορούσε να αντιστοιχεί σε δημόσια στήριξη 35.000 ευρώ, εφόσον φυσικά πληρούνται όλοι οι όροι επιλεξιμότητας και το σύνολο της δαπάνης κριθεί επιλέξιμο.
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να ελέγξει ο παραγωγός
Πριν από οποιαδήποτε παραγγελία, χρειάζεται έλεγχος της άδειας χρήσης νερού, του σημείου υδροληψίας, των αγροτεμαχίων που δηλώνονται ως αρδευόμενα και των απαιτήσεων της συγκεκριμένης επένδυσης.
Ειδικά για τις επενδύσεις στάγδην άρδευσης και τις ολοκληρωμένες λύσεις άρδευσης προβλέπονται συντεταγμένες, υδρομέτρηση και συγκεκριμένη τεκμηρίωση.
Συμπερασματικά, εάν κάποιος παραγωγός έχει υψηλό κόστος άρδευσης, η Π3-73-2.2 είναι από τις παρεμβάσεις που αξίζει να εξετάσει πρώτα. Το πρόγραμμα δεν επιδοτεί απλώς «σωλήνες και σταλάκτες». Επιδοτεί μια ολόκληρη μετάβαση σε πιο αποδοτική διαχείριση του νερού.
