“Οι διαδικασίες για το ad hoc πρόγραμμα εξελίσσονται και μόλις ολοκληρωθεί το τελικό στάδιο της έγκρισης, θα προχωρήσουν τα επόμενα βήματα για την πληρωμή των δικαιούχων παραγωγών”, τόνισε ο ΥφΑΑΤ Γιάννης Ανδριανός την Δευτέρα στη βουλή, απαντώντας στην με αριθμό 751/20-4-2026 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου της Βουλευτού Κοζάνης της Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ-ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ, προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με θέμα: «Να καταβληθούν άμεσα οι νόμιμες και υπεσχημένες αποζημιώσεις για τις καταστροφές των καλλιεργειών στην Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης για το 2024 και 2025».
“Αξιότιμη κυρία συνάδελφε, πράγματι, το ίδιο θέμα είχε συζητηθεί και τον περασμένο Νοέμβριο, με αφορμή προηγούμενη επίκαιρη ερώτησή σας, όπως είπατε και επειδή επανέρχεστε σήμερα, οφείλω να επαναλάβω με σαφήνεια ποια είναι η πραγματική εικόνα. Πρώτα από όλα, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η παραγωγή της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης και ειδικά σε περιοχές, όπως τα Κομνηνά και το Μεσόβουνο, οι Πύργοι και οι όμορες κοινότητες δοκιμάστηκαν από αλλεπάλληλες ζημιές. Γι’ αυτό ακριβώς και εξετάσαμε κάθε διαθέσιμο κανονιστικό και χρηματοδοτικό εργαλείο, ώστε να υπάρξει η στήριξη εκεί όπου είναι θεσμικά και δημοσιονομικά εφικτή.
Σε σχέση, λοιπόν, με τις ζημιές του 2024 για τα μήλα, η αξία της απώλειας παραγωγής δεν ξεπέρασε το όριο του 30%, όπως απαιτεί το θεσμικό πλαίσιο. Συνεπώς, δεν μπορούσαν να ενταχθούν σε πρόγραμμα κρατικής ενίσχυσης για το 2024.
Για τα αμύγδαλα, αντιθέτως, επειδή η απώλεια παραγωγής υπερέβη το όριο του 30%, υπήρξε η δυνατότητα ένταξης στο Μέτρο 23, το οποίο κάλυψε μειωμένες παραγωγές του 2024.
Για τα κεράσια, η απώλεια παραγωγής ήταν πράγματι πολύ υψηλή, σχεδόν στο 60%, όπως είχα πει και τότε. Εδώ, όμως, υπήρχε μια διαφορετική πραγματικότητα. Το 2025, παρατηρήθηκαν ακόμη μεγαλύτερες ζημιές λόγω του παγετού της άνοιξης. Γι’ αυτό, λοιπόν και η επιλογή ήταν να μη δεσμευθεί η καλλιέργεια σε ένα ετήσιο πρόγραμμα ΚΟΕ του 2024, αλλά να διατηρηθεί η δυνατότητα ένταξης σε ειδικό ad hoc πρόγραμμα κρατικών οικονομικών ενισχύσεων για τις ζημιές του 2025. Αυτό είναι το πρόγραμμα που έχει ανακοινωθεί ότι θα υλοποιηθεί για τις δενδρώδεις καλλιέργειες που βρίσκονται σε προανθικό στάδιο κατά τον παγετό του 2025.
Επιλέξαμε, συνεπώς, την καταλληλότερη διαδικασία, ώστε να μπορέσει να καλυφθεί η σοβαρότερη ζημιά, με βάση το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος. Θέλω, επίσης, να θυμίσω ότι η σύνταξη ενός προγράμματος ΚΟΕ ή ενός ad hoc προγράμματος κρατικής ενίσχυσης δεν είναι μια απλή διοικητική πράξη. Απαιτεί πλήρη τεκμηρίωση, ακριβή αποτύπωση των ζημιών, σεβασμό στο ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων και τελικά, έγκριση, όπως είχα πει και τότε, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οφείλουμε, λοιπόν, να είμαστε γρήγοροι, αλλά και απολύτως τεκμηριωμένοι, δίκαιοι και θεσμικά ασφαλείς. Οι διαδικασίες για το ad hoc πρόγραμμα εξελίσσονται και μόλις ολοκληρωθεί το τελικό στάδιο της έγκρισης, θα προχωρήσουν τα επόμενα βήματα για την πληρωμή των δικαιούχων παραγωγών”, τόνισε ο ΥφΑΑΤ Γιάννης Ανδριανός.
Για να συνεχίσει στην δευτερολογία του: “Αξιότιμη κυρία συνάδελφε, στην πρωτολογία μου εξήγησα γιατί το ad hoc πρόγραμμα για τις ζημιές του 2025 αποτελεί τον θεσμικά ορθό δρόμο για να αντιμετωπιστούν σοβαρές ζημιές που δεν μπορούσαν να καλυφθούν με απλουστευτικό ή αυθαίρετο τρόπο. Έρχομαι τώρα στις ασφαλιστικά καλυπτόμενες αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ. Όσον αφορά, λοιπόν, τις ζημιές του 2024 και την Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης, ο ΕΛΓΑ μας ενημερώνει ότι οι πληρωμές στους ασφαλιστικά ενήμερους παραγωγούς έχουν ολοκληρωθεί. Το ποσό που έχει καταβληθεί ανέρχεται σε 2.390.375,41 ευρώ σε σχέση με τις ζημιές του 2025.
Χρειάζεται, επίσης, να αποκατασταθεί μία παρανόηση. Δεν είπαμε ότι όλες οι πληρωμές θα ολοκληρώνονταν τον Δεκέμβρη του 2025. Αυτό που ειπώθηκε ήταν ότι οι πληρωμές θα ξεκινούσαν τον Δεκέμβριο, κάτι που έγινε. Υπενθυμίζω, επίσης, πως για να ξεκινήσει η πληρωμή, απαιτείται προηγουμένως η διασταύρωση με το αρχείο ΟΣΔΕ του έτους. Το αρχείο αυτό δεν μπορεί να είναι διαθέσιμο στον ΕΛΓΑ πριν ολοκληρωθεί η επεξεργασία των αιτήσεων ενιαίας ενίσχυσης. Συγκεκριμένα μάλιστα για το 2025 η διαδικασία ολοκληρώθηκε αργότερα, καθώς δόθηκε, όπως θυμάστε, στους παραγωγούς η δυνατότητα να τακτοποιήσουν τον ΑΤΑΚ στις αιτήσεις τους μέχρι τις 20 Οκτωβρίου. Παρά ταύτα, οι πληρωμές ξεκίνησαν τον Δεκέμβριο, όπως είχαμε αρχικά δεσμευτεί για τις ασφαλιστικά καλυπτόμενες τις ζημιές του 2025. Στην Κοζάνη έγιναν τριακόσιες εβδομήντα τέσσερις καταγγελίες και υποβλήθηκαν δύο χιλιάδες τριακόσιες πενήντα πέντε δηλώσεις ζημιάς. Ο ΕΛΓΑ ολοκλήρωσε εγκαίρως τις εκτιμήσεις, καθώς και τις διαδικασίες διατύπωσης, καταχώρισης και κοινοποίησης των πορισμάτων.
Μέχρι σήμερα έχουν ήδη καταβληθεί στην Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης 2.280.617,57 ευρώ σε ασφαλιστικά ενήμερους δικαιούχους παραγωγούς. Ο προγραμματισμός του ΕΛΓΑ παραμένει η εξόφληση να ολοκληρωθεί εντός της άνοιξης του 2026. Με άλλα λόγια, οι πληρωμές ξεκίνησαν μέσα στο ίδιο έτος ζημιάς και προγραμματίζεται να ολοκληρωθούν λίγους μήνες μετά με εφάπαξ καταβολή. Αυτή είναι μια σημαντική διαφορά σε σχέση με παλαιότερες πρακτικές, όταν οι αποζημιώσεις καταβάλλονταν σε δόσεις και η πλήρης εξόφληση μπορούσε να καθυστερήσει πολύ περισσότερο. Αυτό δεν σημαίνει ότι παραγνωρίζουμε την αγωνία των παραγωγών στην Κοζάνη και σε ολόκληρη τη χώρα. Κάθε καθυστέρηση, ακόμη και όταν εξηγείται θεσμικά, πιέζει την καθημερινότητα του παραγωγού, την προετοιμασία της νέας καλλιεργητικής περιόδου και τη δυνατότητα κάλυψης των υποχρεώσεών του.
Γι’ αυτό και συνεχίζουμε να εργαζόμαστε, ώστε μέσα στις θεσμικές και δημοσιονομικές δυνατότητες κάθε πραγματική ζημιά να αξιολογείται με δίκαια και αντικειμενικά κριτήρια και καμία περιοχή να μη μένει εκτός της αναγκαίας στήριξης. Αυτό κάναμε και στην Κοζάνη, αυτό κάνουμε και με το ειδικό ad hoc πρόγραμμα και αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε με διαφάνεια, τεκμηρίωση, δικαιοσύνη και σεβασμό στους παραγωγούς που κρατούν ζωντανή τη ελληνική περιφέρεια και βεβαίως με την υπεύθυνη οικονομική πολιτική που ακολουθούμε, ώστε να μη μεταφέρουμε χρέη στις επόμενες γενιές”.
